stenen bruin

Jeugdarts verliest grip op moeilijke kinderen

Jeugdarts Ulco Schuurmans ziet dat met name in kleinere gemeenten te weinig contact is tussen jeugdarts en wijkteam. Bron: BN De Stem 25 februari 2016

Van driftige peuters tot tieners met flink overgewicht. Jeugdartsen hebben de potentiële probleemgevallen slecht in het vizier nu gemeenten over de jeugdhulp gaan. ,,Zo krijgen kinderen niet de hulp die ze nodig hebben."

“Terwijl het juist belangrijk is kindjes zo jong mogelijk goed in het vizier te hebben om probleemsituaties en aandoeningen te voorkomen - Mascha Kamphuis”

Jeugdartsen worden veel te weinig geraadpleegd door de gemeentelijke wijkteams die sinds vorig jaar over álle jeugdhulp gaan. Dat stelt beroepsvereniging AJN Jeugdartsen Nederland op basis van een enquête onder haar leden.

De dokters - veelal werkzaam op consultatiebureaus, GGD's en scholen - vinden dat daardoor de preventie erbij inschiet. Zo krijgen kinderen niet op tijd de laagdrempelige hulp die ze nodig hebben - zoals begeleiding bij een driftige peuter, tieners met overgewicht of een verslaving - óf kinderen worden juist veel te snel doorverwezen naar zwaardere zorg, zoals een psychiater, zegt AJN-voorzitter Mascha Kamphuis.

Überhaupt
Uit de enquête blijkt dat slechts 18 procent deel uitmaakt van een wijkteam, waarin verschillende hulpverleners van huisarts tot maatschappelijk werker zitten. 25 procent geeft aan überhaupt niet met het wijkteam in contact te staan.

Kamphuis schat dat ongeveer de helft van de gemeenten onvoldoende aandacht heeft voor jeugdartsen en hun preventietaak. ,,Sinds de overheveling focussen de lokale overheden zich vooral op hun nieuwe taak: het regelen van zwaardere zorg voor mensen met complexere problemen. En omdat er tegelijkertijd is gekort op de jeugdhulp, is er ook minder geld voor de lichtere en preventieve zorg. Zo zie je dat in sommige gemeenten het eerste huisbezoek bij pasgeboren baby's onder druk staat en houden consultatiebureaus groepsconsulten in plaats van individuele afspraken. Terwijl het juist belangrijk is kindjes zo jong mogelijk goed in het vizier te hebben om probleemsituaties en aandoeningen te voorkomen."

Hele plaatje
Jeugdarts Ulco Schuurmans, werkzaam voor de GGD Hart van Brabant, ziet dat met name in kleinere gemeenten te weinig contact is tussen jeugdarts en wijkteam: ,,Het risico is dat een wijkteam een kind met ADHD meteen naar een kliniek stuurt, dat daar aan de pillen wordt gezet. Wij kijken naar het hele plaatje: hij functioneert thuis prima, maar op school niet, dan moet hij daar begeleiding krijgen."

Branchevereniging voor zorgondernemers Actiz - waaronder veel consultatiebureaus en aanbieders van jeugdgezondheidszorg - merkt zelfs dat laagdrempelige zorg steeds minder wordt gekocht. Een woordvoerder: ,,Terwijl tijdelijke thuisbegeleiding juist een veel ingrijpendere en duurdere zorg zoals een uithuisplaatsing kan voorkomen."

Kloof
Jeugdverpleegkundigen die nauw samenwerken met jeugdartsen herkennen de kloof met wijkteams, stelt de verpleegkundigenkoepel V&VN. Een woordvoerder: ,,Wij pleiten er niet voor dat in elk wijkteam een jeugdverpleegkundige zit, maar wel dat de lijntjes kort zijn."

Volgens het kabinet moet het overhevelen van álle jeugdhulp naar gemeenten zorgen voor méér preventie: hoe dichter op het kind, hoe eerder problemen signaleren en aanpakken. Volgens gemeentekoepel VNG is er een jaar na de decentralisatie nog een kwaliteitsslag te maken.

Zo wordt er gesproken over een minimale basisbezetting per wijkteam, zodat er minder grote verschillen in samenstelling per gemeente zijn. AJN-voorzitter Kamphuis: ,,Het gaat ook zeker niet overal slecht. Daar waar jeugdartsen wél bij wijkteams zijn betrokken, is er winst ten opzichte van de oude situatie. Zo weten huisartsen sneller jeugdartsen te vinden."

Gek genoeg vallen de meeste jeugdartsen onder de GGD: een gemeentelijke instantie. Toch zijn de lijntjes niet altijd kort, zegt Kamphuis. ,,We zijn hard bezig gemeenten op onze aanwezigheid te wijzen. We hopen dat zij ook inzien dat voorkomen beter is dan genezen."